تبلیغات
بصیرت - چهل حدیث از امام رضا (ع)


333345.jpg سه ویژگی برجسته مومن:
لایكـون المـؤمـن مـومنـاً حتـی تكـون فیه ثلاث خصـال : ۱ ـ سنة من ربّه. ۲ ـ و سنة من نبیّه. ۳ ـ و سنة من ولیّه. فـاما السنة مـن ربه: فكتمان سـره. و امـا السنة من نبیه فمـداراة الناس. و امـا السنة مـن ولیه فـالصبـر فـی البـاسـاء و الضـراء.

(۱)
مـؤمـن ، مـؤمـن واقعی نیست، مگـر آن كه سه خصلت در او بـاشــ د: سنتـی از پـروردگـارش، سنتـی از پیـامبـرش و سنتـی از امـامـش.
اما سنت پروردگارش ، پـوشاندن راز خود است، اما سنت پیغمبرش ، مدارا و نرم رفتاری با مردم است، اما سنت امامـش صبر كردن در زمان تنگدستـی و پریشان حالی است.



پـاداش نیكی پنهانی و سزای افشـا كننـده بـدی
الـمستتر بـالـحسنة یـعـدل سبعین حسنة، و المذیع بالسیئة مخذول، و المستتر بالسیئة مغفور له.(۲)
پنهان كننده كار نیك (پاداشش) برابر هفتاد حسنه است، و آشكاركننده كار بد سـرافكنـده است، و پنهان كننـده كـار بـد آمـرزیـده است.



نظافت
من اخلاق الانبیاء التنظف.(۳)
از اخلاق پیـامبـران، نظافت و پـاكیزگــ ی است.



امین و امیـن نمـا
لـم یخنك الامیـن و لكـن ائتمنت الخــ ائن.(۴)
امین به تو خیانت نكرده (و نمی كند) و لیكن (تو) خائن را امین تصور نموده ای .



مقام برادر بزرگتر
الاخ الاكبر بمنزلة الاب.(۵)
برادر بزرگتر به منزله پدر است.



دوست ودشمن هر كس
صدیق كل امرء عقله و عدوه جهله.(۶)
دوست هركس عقل او، و دشمنش جهل اوست.



دوستی با مردم
التودد الی الناس نصف العقل.(۷)
دوستی با مردم، نیمی از عقل است.



بدی قیل و قال
ان الله یبغض القیل والقـال واضـاعة المـال و كثـرة السـؤال.(۸)
بدرستی كه خداوند، داد وفریاد وتلف كردن مال و پرخواهشی را دوشمن می دارد.



ویژگیهای دهگانه عاقل
لا یتـم عقل امـرء مسلـم حتـی تكون فیه عشر خصـال : الخیــ ر منـه مـأمــ ول. و الشر منه مأمـون. یستكثر قلیل الخیر من غیره، و یستقل كثیر الخیر مـن نفسه. لا یسأم من طلب الخـوائج الیه، و لا یملّ مـن طلب العلـم طول دهره. الفقر فی الله احب الیه من الغنی و الذل فی الله احب الیه مـن العز فی عدوه. و الخمـول اشهی الیه من الشهرة. ثـم قال (ع): العاشرة و ما العاشرة؟ قیل له: ما هی ؟ قال(ع): لایری احدا الا قال: هو خیر منی و اتقی .(۹)
عقل شخص مسلمـان تمـام نیست، مگر ایـن كه ده خصلت را دارا بـاشـد:
۱ ـ از او امید خیر باشد.
۲ ـ از بدی او در امان باشند.
۳ ـ خیر اندك دیگری را بسیار شمارد.
۴ ـ خیر بسیار خود را اندك شمارد.
۵ ـ هـر چه حـاجت از او خـواهنـد دلتنگ نشـود.
۶ ـ در عمر خود از دانش طلبی خسته نشود.
۷ ـ فقـر در راه خـدایـش از تـوانگـری محبـوبتـر بـاشــ د.
۸ ـ خـواری در راه خـدایـش از عزت بـا دشمنـش محبـوبتـر بـاشــ د.
۹ ـ گمنـامـی را از پـرنـامـی خـواهـانتـر بـاشـد.
۱۰ ـ سپس فـرمـود: اما دهمی ! و چیست دهمی ؟ به او گفته شـد: چیست؟ فـرمـود: احـدی را ننگـرد جز ایـن كه بگـویـد او از مـن بهتـر و پـرهیزكـارتـــر است.



نشانه سفله
سئل الـرضـا (ع) عن السفلة؟ فقـال (ع): من كان له شی ء یلهیه عن الله.(۱۰)
از امام رضا(ع) سوال شد: سفله كیست؟
فـرمـود: آن كه چیزی دارد كه از (یـاد) خـدا بـازش دارد.



ایمان، تقوا و یقین
ان الایمان افضل من الاسلام بدرجة، والتقـوی افضـل مـن الایمان بدرجة و لم یعط بنوآدم افضل من الیقین.(۱۱)
ایمان یك درجه بالاتر از اسلام است، و تقوا یك درجه بالاتر از ایمان است و به فـرزنـد آدم چیزی بـالاتـر از یقیـن داده نشده است.



میهمانی ازدواج
مـن السنة اطعام الطعام عند التزویج.(۱۲)
اطعام و میهمـانـی كـردن بـرای ازدواج از سنت است.



صله رحم با كمترین چیز
صل رحمك و لـو بشربة من ماء و افضل مـا توصل به الـرحـم كف الاذی عنها.(۱۳)
پیوند خـویشـاوندی را برقرار كنید گر چه با جرعه آبی باشد، و بهترین پیوند خـویشـاونـدی ،خـودداری از آزار خـویشـاونـدان است.



سلاح پیامبران
عن الـرضـا(ع) انه كـان یقـول لاصحـابه: علیكم بسلاح الانبیاء فقیل: و ما سلاح الانبیاء؟ قال: الدعاء.(۱۴)
حضـرت رضا (ع) همیشه به اصحاب خـود مـی فـرمود: بر شما باد اسلحه پیامبران! گفته شـد : اسلحه پیـامبـران چیست؟ فـرمـود: دعا.



نشانه های فهم
ان من علامات الفقه: الحلم و العلم ، و الصمت باب من ابواب الحكمة. ان الصمت یكسب المحبة، انه دلیل علی كل خیر.(۱۵)
از نشانه های دیـن فهمـی ، حلـم و علم است، و خاموشی دری از درهای حكمت است. خـامـوشـی و سكـوت، دوستـی آور و راهنمـای هـر كـار خیری است.



گوشه گیری وسكوت
یأتـی علـی الناس زمـان تكون العافیة فیه عشرة اجزاء: تسعة منها فی اعتزال الناس و واحد فی الصمت.(۱۶)
زمانی بر مردم خواهد آمد كه درآن عافیت ده جزء است كه نه جزء آن در كناره گیری از مردم و یك جزء آن در خاموشی است.

حقیقت توكل
سئل الـرضـا(ع) : عن حـد التـوكل؟ فقـال(ع): ان لاتخـاف احـدا الاالله.(۱۷)
از امام رضا (ع) از حقیقت تـوكل سـوال شـد. فرمـود: این كه جز خدا از كسـی نترسی .



بدترین مردم
ان شـر النـاس مـن منع رفـده و اكل وحـده و جلـد عبـده.(۱۸)
به راستـی كه بـدترین مردم كسی است كه یاری اش را (از مردم) باز دارد و تنها بخورد و زیر دستش را بزند.



زمامداران را وفایی نیست
لیـس لبخیل راحة، و لا لحسـود لذة و لا لملـوك وفـاء ولا لكذوب مــ روة.(۱۹)
بخیل را آسایشی نیست و حسود را خوشی و لذتی نیست و زمامدار را وفایی نیست و دروغگو را مروت و مردانگی نیست .



دست بوسی نه
لا یقبل الـرجل یـد الـرجل ، فـان قبلة یـده كـالصلاة له.(۲۰)
كسی دست كسی را نمی بوسد، زیرا بوسیدن دست او مانند نماز خواندن برای اوست.



حسن ظن به خدا
احسـن الظن بالله، فان من حسـن ظنه بالله كان عنـد ظنه و من رضی بالقلیل من الرزق قبل منه الیسیر من العمل؛ و من رضی بالیسیر من الحلال خفت موونته و نعم اهله و بصره الله دار الدنـیا و دواءهـا واخـرجه منها سـالما الی دارالسلام.(۲۱)
به خداوند خوشبین باش، زیرا هر كه به خدا خوشبین باشد، خدا با گمان خـوش او همراه است، و هر كه به رزق و روزی اندك خشنود باشد، خـداوند به كردار اندك او خشنود باشد ، و هر كه به اندك از روزی حلال خشنود باشـد، بارش سبك و خانـواده اش در نعمت باشد و خـداوند او را به دنیا و دوایـش بینا سازد و او را از دنیا به سلامت به دارالسلام بهشت رساند.



اركان ایمان
الایمان اربعة اركان: التـوكل علی الله، و الرضا بقضاء الله و التسلیم لامـر الله، والتفویض الی الله.(۲۲)
ایمان چهار ركن دارد:
۱ ـ توكل برخدا
۲ ـ رضا به قضای خدا
۳ ـ تسلیم به امر خدا
۴ ـ واگذاشتن كار به خدا.



بهترین بندگان خدا
سئل علیه السلام عن خیـار العبـاد؟ فقــ ال(ع): الذیـن اذا احسنوا استبشروا، و اذا اساؤوا استغفروا و اذا اعطوا شكـروا، و اذا ابتلوا صبروا، و اذا غضبوا عفوا.(۲۳)
از امام رضـا(ع) دربـاره بهتـریـن بنـدگـان سـوال شـد.
فـرمـود: آنان كه هر گاه نیكـی كنند خـوشحال شوند، و هرگاه بدی كنند آمرزش خـواهند، و هر گاه عطا شـوند شكر گزارند و هر گاه بلا بینند صبر كنند، وهر گاه خشم كنند در گذرند.



تحقیر فقیر
مـن لقی فقیـرا مسلما فسلم علیه خلاف سلامه علی الاغنیاء لقی الله عزوجل یـوم القیامه وهو علیه غضبان.(۲۴)
كسی كه فقیر مسلمان را ملاقات نماید و بر خلاف سلام كردنش بر اغنیا بر او سلام كنـد، در روز قیامت در حالـی خـدا را ملاقات نمایـد كه بـر او خشمگیـن بـاشـد.



عیش دنیا
سئل الامام الرضا(ع): عن عیش الدنیا؟ فقال: سعة المنزل و كثرة المحبین.(۲۵)
از حضرت امام رضا (ع): دربـاره خـوشـی در دنیـا سـوال شـد.
فـرمود: وسعت منزل و زیادی دوستان.



آثار زیانبار حاكمان ظالم
اذا كذب الولاة حبس المطر، و اذا جار السلطان هانت الدوله، و اذا حسبت الزكوة ماتت المواشی .(۲۶)
زمانـی كه حاكمان دروغ بگویند باران نبارد، و چون زمامدار ستم ورزد، دولت، خـوار گردد. و اگر زكات امـوال داده نشود چهار پایان از بین روند.



رفع اندوه از مومن
مـن فـرج عن مـومـن فـرج الله عن قلبه یـوم القیمه.(۲۷)
هر كس اندوه و مشكلی را از مومنی بر طرف نماید خداوند در روز قیامت انـدوه را از قلبش بر طرف سازد.



بهترین اعمال بعد از واجبات
لیـس شـی ء مـن الاعمـال عنـد الله عزوجل بعد الفـرائض افضل من ادخـال السرور علی المؤمن.(۲۸)
بعد از انجام واجبات، كاری بهتر از ایجاد خـوشحالی برای مومن، نزد خداوند بزرگ نیست.



سه چیز وابسته به سه چیز
ثلاثة موكل بها ثلاثة: تحامل الایام علی ذوی الادوات الكاملة و استیلاء الحـرمان علـی المتقـدم فی صنعته، و معاداة العوام علی اهل المعرفة.(۲۹)
سه چیز وابسته به سه چیز است:
۱ ـ سختـی روزگـار بـر كسـی كه ابزار كـافـی دارد،
۲ ـ محـرومیت زیـاد بـرای كسـی كه در صنعت عقب مـانـده بـاشـد،
۳ ـ دشمنی مردم عوام با اهل معرفت.



میانه روی و احسان
علیكم بالقصد فی الغنی و الفقر، و البر من القلیل و الكثیر. فان الله تبارك و تعالـی یعظم شقة التـمرة حتـی یـاتـی یـوم القیمة كجبل احـد.(۳۰)
بر شما باد به میانه روی در فقـر و ثروت، ونیكی كردن چه كم و چه زیاد، زیرا خـداوند متعال در روز قیامت یك نصفه خرما را چنان بزرگ نمایـد كه ماننـد كـوه احد باشد.



دیدار و اظهار دوستی با هم
تزاوروا تحـابـوا و تصـافحـوا و لا تحـاشمـوا.(۳۱)
به دیدن یكدیگر روید تا یكدیگر را دوست داشته باشید و دست یكدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.



راز پوشی در كارها
علیكـم فی اموركـم بالكتمان فـی امور الدین و الدنیا فانه روی (( ان الاذاعه كفر)) و روی (المذیع و القاتل شریكان) و روی (ما تكتمه مـن عدوك فلا یقف علیه ولیك).(۳۲)
بـر شمـا بـاد به راز پـوشـی در كـارهـاتـان در امـور دیـن و دنیـا. روایت شده كه (افشاگری كفر است) و روایت شده (( كسی كه افشای اسرار مـی كند با قاتل شـریك است)) و روایت شـده كه (( هـر چه از دشمـن پنهان مـی داری ، دوست تو هم بر آن آگاهی نیابد)).



پیمان شكنی و حیله گری
لا یعدم المـرء دائرة السـوء مع نكث الصفقة ، و لا یعدم تعجیل العقــ وبه مع ادراء البغی .(۳۳)
آدمی نمی تـواند از گردابهای گرفتاری با پیمان شكنی رهایی یابد، و از چنگال عقـوبت رهـایـی نـدارد كسـی كه بـا حیله به ستمگـری مـی پــ ردازد.



برخورد مناسب با چهار گروه
اصحب السلطان بـالحذر، و الصـدیق بـالتـواضع، و العدو بـالتحـــرز و العامة بالبشـر.(۳۴)
با سلطان و زمامـدار با تـرس و احتیاط همراهی كن ، و با دوست با تواضع و با دشمـن بـا احتیـاط، و بـا مـردم بـا روی خـوش .



رضایت به رزق اندك
من رضی عن الله تعالی بالقلیل من الرزق رضی الله منه بالقلیل من العمل.(۳۵)
هر كـس به رزق و روزی كم از خدا راضی باشد، خداوند از عمل كم او راضی باشد.



عقل و ادب
العقل حباء مـن الله، والادب كلفة فمن تكلف الادب قدر علیه، و مـن تكلف العقل لـم یزدد بذلك الا جهلا.(۳۶)
عقل ، عطیه و بخششی است از جانب خدا، و ادب داشتن، تحمل یك مشقت است، و هر كـس با زحمت ادب را نگهدارد، قادر بر آن می شود، اما هر كه به زحمت بخواهد عقل را به دست آورد جز بـر جهل او افزوده نمـی شود.



پاداش تلاشگر
ان الذی یطلب من فضل یكف به عیاله اعظم اجرا من المجاهد فی سبیل الله.(۳۷)
براستی كسی كه در پی افزایش رزق و روزی است تا با آن خانواده خود را اداره كنـد، پـاداشـش از مجـاهـد در راه خـدا بیشتر است.



به پنج كس امید نداشته باش
خمـس مـن لـم تكـن فیه فلاتـرجـوه لشـی ء مـن الـدنیـا و الاخـرة: من لم تعرف الوثاقة فی ارومته، و الكرم فی طباعه، والرصانة فی خلقه، والنبل فی نفسه و المخافة لربه.(۳۸)
پنج چیز است كه در هر كس نباشد امید چیزی از دنیا و آخرت به او نداشته باش:
۱ ـ كسی كه در نهادش اعتماد نبینی .
۲ ـ و كسی كه در سرشتـش كرم نیابـی ،
۳ ـ و كسـی كه در آفرینشـش استـواری نبینی ،
۴ ـ و كسی كه در نفسش نجابت نیابی ،
۵ ـ و كسی كه از خدایش ترسناك نباشد.



پیروزی عفو و گذشت
مـا التقت فئتـان قط الا نصـر اعظمهمـا عفـوا.(۳۹)
گروه با هم رو به رو نمی شوند ، مگر این كه نصرت و پیروزی با گروهی است كه عفو و بخشش بیشتری داشته باشد.


عمل صالح و دوستی آل محمد(ص)
لاتدعوا العمـل الصالـح و الاجتهاد فی العبادة اتكالا علی حب آل محمد (ص) و لا تدعوا حب آل محمـد(ص) لامرهـم اتكـالا علـی العبـادة فـانـه لایقـبل احـدهـمـا دون الاخر.

(۴۰)
مبادا اعمال نیك را به اتكای دوستی آل محمد(ص) رها كنید، مبادا دوستی آل محمد(ص) را به اتكای اعمال صالح از دست بدهید، زیرا هیچ كدام از ایـن دو ، به تنهایی پذیرفته نمی شود./د

منابع:

۱) اصول كافی جلد ۳، ص ۳۳۹
۲) اصول كافی جلد ۴، ص ۱۶۰
۳) تحف العقول ، ص ۴۴۲
۴) همان
۵) همان
۶) تحف العقول ، ص ۴۴۳
۷) همان
۸) همان
۹) همان
۱۰) همان
۱۱) تحف العقول ، ص ۴۴۵
۱۲) همان
۱۳) همان
۱۴) اصول كافی جلد ۴، ص ۲۱۴
۱۵) تحف العقول ، ص ۴۴۵
۱۶) همان
۱۷) همان
۱۸) تحف العقول ، ص ۴۴۸
۱۹) تحف العقول ، ص ۴۵۰
۲۰) همان
۲۱) تحف العقول ، ص ۴۴۹
۲۲) تحف العقول ، ص ۴۴۵
۲۳) عیون الاخبار الرضا ، جلد ۲ ،ص۵۲
۲۴) بحار الانوار ، ج ۷۶، ص ۱۵۲
۲۵) همان
۲۶) بحار الانوار ، ج ۷۳، ص ۳۷۳
۲۷) اصول كافی جلد ۳، ص ۲۶۸
۲۸) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۷
۲۹) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۵
۳۰) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۶
۳۱) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۷
۳۱) همان
۳۲) همان
۳۳) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۹
۳۴) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۵۶
۳۵) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۵۷
۳۶) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۴۲
۳۷) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۳۹
۳۸) تحف العقول ، ص ۴۴۲
۳۹) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۳۳۹
۴۰) بحار الانوار ، ج ۷۸، ص



طبقه بندی: حجاب و عفاف،
برچسب ها: رهبر، پیشوا، نایب زمان، علی زمان، عشق، ایمان، جانم فدا، سید علی، خار چشمان دشمن، اقا، خامنه ای، چهل حدیث، امام رضا، رضا، امام، بصیرت،

تاریخ : سه شنبه 4 بهمن 1390 | 19:33 | نویسنده : علی درزیان | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.